مقدمه

در جوشکاری TIG، الکترود تنگستن برخلاف الکترودهای مصرفی ذوب نمی‌شود و وظیفه آن ایجاد و حفظ قوس الکتریکی است. با این حال، همه الکترودهای تنگستن عملکرد یکسانی ندارند. ترکیب شیمیایی تنگستن، نوع جریان، جنس فلز پایه، شدت آمپر و حتی شکل نوک الکترود، همگی روی کیفیت جوش تأثیر می‌گذارند.

برای تشخیص سریع نوع الکترود، معمولاً یک نوار یا علامت رنگی روی انتهای آن قرار می‌گیرد. این رنگ‌ها فقط جنبه ظاهری یا تبلیغاتی ندارند؛ بلکه نشان‌دهنده نوع تنگستن و عنصر آلیاژی اضافه‌شده به آن هستند.

به همین دلیل، شناخت فلسفه رنگ تنگستن‌ها به جوشکار کمک می‌کند بدون باز کردن بسته‌بندی یا بررسی آزمایشگاهی، نوع الکترود را تشخیص دهد و آن را برای کاربرد مناسب انتخاب کند.

البته یک نکته مهم وجود دارد: رنگ‌بندی ممکن است بر اساس استاندارد، کشور سازنده یا برند کمی متفاوت باشد. بنابراین در کارهای حساس، علاوه بر رنگ، باید کد استاندارد روی بسته‌بندی مانند EWP، EWTh-2، EWCe-2 یا EWLa-2 نیز بررسی شود.

چرا الکترودهای تنگستن رنگ‌بندی می‌شوند؟

الکترود تنگستن خالص در بسیاری از کاربردها عملکرد مناسبی ندارد. برای بهبود ویژگی‌های آن، مقدار مشخصی از عناصر دیگر مانند موارد زیر به تنگستن اضافه می‌شود:

• توریوم
• سریوم
• لانتانیم
• زیرکونیوم
• اکسیدهای عناصر نادر خاکی

افزودن این عناصر می‌تواند ویژگی‌های زیر را تغییر دهد:

• سهولت شروع قوس
• پایداری قوس
• ظرفیت تحمل جریان
• مقاومت در برابر فرسایش
• شکل‌گیری نوک الکترود
• مناسب بودن برای جریان AC یا DC
• کاهش احتمال آلودگی حوضچه مذاب

رنگ روی الکترود در حقیقت یک کد شناسایی سریع است. برای مثال، تنگستن قرمز معمولاً به نوع توریم‌دار اشاره می‌کند، در حالی که تنگستن سبز نشان‌دهنده تنگستن خالص است.

جدول رنگ تنگستن و کاربرد آن

نکته: رنگ‌بندی تنگستن‌ها در همه بازارها کاملاً یکسان نیست. پیش از خرید، کد استاندارد و اطلاعات تولیدکننده را با رنگ الکترود تطبیق دهید.

تنگستن سبز؛ تنگستن خالص

تنگستن سبز با کد EWP یا WP شناخته می‌شود و معمولاً دارای حداقل ۹۹/۵ درصد تنگستن است. این نوع الکترود فاقد عنصر آلیاژی عمده است و بیشتر برای جوشکاری با جریان متناوب یا AC استفاده می‌شود.

کاربرد تنگستن سبز

مهم‌ترین کاربرد آن عبارت است از:

• جوشکاری آلومینیوم
• جوشکاری منیزیم
• جوشکاری آلیاژهای سبک با جریان AC
• کاربردهای عمومی با دستگاه‌های قدیمی‌تر TIG

تنگستن خالص در جریان AC به‌راحتی نوک کروی یا گلوله‌ای تشکیل می‌دهد. این ویژگی برای جوشکاری آلومینیوم و منیزیم در سیستم‌های قدیمی مناسب بود.

با این حال، در دستگاه‌های TIG مدرن که قابلیت تنظیم بالانس AC و کنترل دقیق قوس را دارند، معمولاً تنگستن‌های لانتانیم‌دار یا سریوم‌دار نیز انتخاب‌های بهتری هستند.

تنگستن قرمز؛ تنگستن توریم‌دار ۲ درصد

تنگستن قرمز با نام EWTh-2 یا WT20 شناخته می‌شود و حدود ۱/۷ تا ۲/۲ درصد اکسید توریوم دارد. این الکترود یکی از شناخته‌شده‌ترین انواع تنگستن برای جوشکاری با جریان مستقیم یا DC است.

کاربرد تنگستن قرمز

تنگستن قرمز معمولاً برای موارد زیر استفاده می‌شود:

• فولاد کربنی
• فولاد کم‌آلیاژ
• فولاد زنگ‌نزن
• مس
• نیکل و آلیاژهای نیکل
• جوشکاری DC با آمپر بالا

مزیت اصلی آن پایداری خوب قوس و مقاومت مناسب در برابر فرسایش است. تنگستن قرمز می‌تواند جریان نسبتاً بالایی را تحمل کند و نوک تیز خود را در جوشکاری DC بهتر حفظ می‌کند.

نکته ایمنی درباره تنگستن توریم‌دار

توریوم ماده‌ای رادیواکتیو با پرتوزایی ضعیف است. هنگام استفاده عادی، خطر آن معمولاً محدود است؛ اما گردوغبار حاصل از سنگ‌زنی می‌تواند مشکل‌ساز باشد. هنگام تیز کردن تنگستن قرمز باید از تهویه مناسب، ماسک استاندارد و روش جمع‌آوری گردوغبار استفاده شود.

به همین دلیل، بسیاری از کارگاه‌ها امروزه به سمت تنگستن‌های لانتانیم‌دار یا سریوم‌دار حرکت کرده‌اند.

تنگستن زرد؛ توریم‌دار ۱ درصد

تنگستن زرد معمولاً با کد EWTh-1 یا WT10 شناخته می‌شود و حدود یک درصد اکسید توریوم دارد. عملکرد آن شبیه تنگستن قرمز است، اما مقدار توریوم کمتر است.

این الکترود برای برخی کاربردهای DC با آمپر متوسط استفاده می‌شود. با این حال، به دلیل وجود توریوم، در بسیاری از کاربردهای جدید تنگستن‌های غیر رادیواکتیو مانند آبی یا طلایی ترجیح داده می‌شوند.

تنگستن نارنجی یا خاکستری؛ تنگستن سریوم‌دار

تنگستن سریوم‌دار با کد EWCe-2 یا WCe20 شناخته می‌شود. رنگ آن در بازار ممکن است نارنجی یا خاکستری باشد؛ بنابراین برای تشخیص دقیق باید کد محصول نیز بررسی شود.

مزایای تنگستن سریوم‌دار

این نوع تنگستن ویژگی‌های زیر را دارد:

• شروع قوس آسان
• مناسب برای آمپر پایین
• مناسب برای ورق‌های نازک
• پایداری خوب قوس
• فرسایش کمتر نسبت به تنگستن خالص
• فاقد توریوم رادیواکتیو

تنگستن سریوم‌دار برای جوشکاری قطعات نازک، تعمیرات دقیق و کارهایی که شروع قوس مکرر دارند، گزینه مناسبی است. در جریان DC عملکرد خوبی دارد و در برخی کاربردهای AC نیز قابل استفاده است.

تنگستن طلایی؛ لانتانیم‌دار ۱/۵ درصد

تنگستن طلایی با کد EWLa-1.5 یا WL15 شناخته می‌شود. این الکترود حاوی حدود ۱/۳ تا ۱/۷ درصد اکسید لانتانیم است.

تنگستن طلایی به دلیل عملکرد متعادل، در بسیاری از کارگاه‌ها به‌عنوان یک گزینه عمومی استفاده می‌شود.

کاربرد تنگستن طلایی

• فولاد کربنی
• استیل
• آلومینیوم
• مس
• آلیاژهای نیکل
• جوشکاری AC و DC
• آمپرهای کم تا متوسط

شروع قوس مناسب، پایداری خوب و مقاومت قابل قبول در برابر فرسایش از مزایای اصلی این نوع است. برای کارگاهی که با فلزات مختلف کار می‌کند و به یک تنگستن چندمنظوره نیاز دارد، مدل طلایی انتخاب قابل قبولی است.

تنگستن آبی؛ لانتانیم‌دار ۲ درصد

تنگستن آبی معمولاً با کد EWLa-2 یا WL20 شناخته می‌شود و حدود دو درصد اکسید لانتانیم دارد. این مدل یکی از محبوب‌ترین تنگستن‌های غیر رادیواکتیو است.

چرا تنگستن آبی پرکاربرد است؟

تنگستن آبی:

• شروع قوس خوبی دارد.
• قوس پایدار ایجاد می‌کند.
• برای AC و DC قابل استفاده است.
• ظرفیت تحمل جریان بالایی دارد.
• برای آلومینیوم و فولاد زنگ‌نزن مناسب است.
• نسبت به تنگستن قرمز خطر پرتوزایی ندارد.

در دستگاه‌های مدرن TIG، تنگستن آبی در بسیاری از پروژه‌ها می‌تواند جایگزین مناسبی برای تنگستن قرمز باشد. این الکترود برای جوشکاری فولاد، استیل، آلومینیوم و برخی آلیاژهای مس کاربرد دارد.

تنگستن مشکی؛ لانتانیم‌دار ۱ درصد

تنگستن مشکی با کد EWLa-1 یا WL10 شناخته می‌شود. این نوع دارای حدود یک درصد اکسید لانتانیم است.

عملکرد آن میان تنگستن خالص و انواع لانتانیم‌دار با درصد بالاتر قرار می‌گیرد. تنگستن مشکی برای جوشکاری عمومی AC و DC قابل استفاده است، اما در کاربردهای آمپراژ بالا معمولاً مدل آبی یا طلایی انتخاب مناسب‌تری خواهد بود.

تنگستن قهوه‌ای و سفید؛ تنگستن زیرکونیوم‌دار

تنگستن زیرکونیوم‌دار برای جوشکاری با جریان AC، به‌خصوص آلومینیوم و منیزیم، طراحی شده است. این نوع نسبت به آلودگی حوضچه مذاب مقاومت مناسبی دارد و احتمال پرتاب ذرات تنگستن به داخل جوش در آن کمتر است.

تنگستن قهوه‌ای

تنگستن قهوه‌ای معمولاً با کد EWZr-1 یا WZr3 شناخته می‌شود و مقدار کمی اکسید زیرکونیوم دارد.

تنگستن سفید

تنگستن سفید با کد EWZr-8 یا WZr8 شناخته می‌شود و مقدار زیرکونیوم بیشتری نسبت به مدل قهوه‌ای دارد. این نوع برای برخی کاربردهای AC و جوشکاری آلیاژهای آلومینیوم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تنگستن بنفش؛ تنگستن ترکیبی و عناصر نادر خاکی

تنگستن‌های بنفش معمولاً در گروه تنگستن‌های حاوی عناصر نادر خاکی قرار می‌گیرند. ترکیب دقیق این محصولات ممکن است از یک برند تا برند دیگر متفاوت باشد. به همین دلیل، نمی‌توان فقط بر اساس رنگ بنفش، ترکیب شیمیایی مشخصی را با قطعیت اعلام کرد.

این نوع تنگستن ممکن است برای کاربردهای عمومی AC و DC، جوشکاری دقیق یا جایگزینی برای تنگستن‌های توریم‌دار عرضه شود. هنگام خرید تنگستن بنفش باید مشخصات فنی، درصد مواد افزودنی و استاندارد تولیدکننده بررسی شود.

برای هر فلز چه رنگ تنگستنی انتخاب کنیم؟

جوشکاری فولاد کربنی

برای فولاد کربنی با جریان DC، معمولاً تنگستن قرمز، آبی یا طلایی استفاده می‌شود. اگر حذف مواد رادیواکتیو اهمیت داشته باشد، تنگستن آبی گزینه مناسب‌تری است.

جوشکاری فولاد زنگ‌نزن

تنگستن قرمز، آبی و طلایی عملکرد مناسبی دارند. برای آمپر پایین و ورق‌های نازک، تنگستن سریوم‌دار نیز می‌تواند انتخاب خوبی باشد.

جوشکاری آلومینیوم

در گذشته تنگستن سبز انتخاب رایج برای AC بود. امروزه تنگستن آبی، طلایی و برخی انواع زیرکونیوم‌دار نیز در دستگاه‌های مدرن TIG کاربرد زیادی دارند.

جوشکاری مس و آلیاژهای نیکل

برای جوشکاری مس و نیکل معمولاً از تنگستن‌های مناسب DC مانند قرمز، آبی و طلایی استفاده می‌شود. انتخاب نهایی به شدت جریان و ضخامت قطعه بستگی دارد.

نکات مهم هنگام انتخاب تنگستن

رنگ تنها معیار انتخاب نیست. پیش از خرید باید موارد زیر را بررسی کنید:

• نوع جریان: AC یا DC
• آمپراژ جوشکاری
• جنس فلز پایه
• ضخامت قطعه
• قطر الکترود
• نوع دستگاه TIG
• استاندارد تولید
• برند سازنده
• شکل نوک مورد نیاز
• نیاز به تنگستن رادیواکتیو یا غیر رادیواکتیو

همچنین قطر الکترود باید با آمپر متناسب باشد. استفاده از تنگستن بسیار نازک در آمپر بالا باعث ذوب و آلودگی جوش می‌شود. استفاده از تنگستن بیش از حد ضخیم نیز می‌تواند شروع قوس را دشوار کند.

جمع‌بندی

رنگ تنگستن‌ها یک زبان ساده برای شناسایی نوع الکترود و مواد افزودنی آن است. تنگستن سبز نشان‌دهنده نوع خالص، قرمز و زرد نشان‌دهنده انواع توریم‌دار، نارنجی یا خاکستری نشان‌دهنده سریوم‌دار، طلایی و آبی نشان‌دهنده لانتانیم‌دار و قهوه‌ای و سفید نشان‌دهنده انواع زیرکونیوم‌دار هستند.

برای جوشکاری فولاد و استیل با جریان DC، تنگستن‌های قرمز، آبی و طلایی کاربرد زیادی دارند. برای آلومینیوم با جریان AC، تنگستن سبز، آبی، طلایی و برخی انواع زیرکونیوم‌دار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

با این حال، رنگ به‌تنهایی کافی نیست. تفاوت میان استانداردها و برندها باعث می‌شود کد فنی و اطلاعات روی بسته‌بندی نیز بررسی شود. انتخاب درست تنگستن، تنظیم صحیح دستگاه و آماده‌سازی مناسب نوک الکترود، سه عامل اصلی برای دستیابی به قوس پایدار و جوش باکیفیت هستند.

پرسش‌های متداول

بهترین رنگ تنگستن برای جوشکاری چیست؟

بهترین رنگ به نوع فلز و جریان بستگی دارد. برای کاربرد عمومی AC و DC، تنگستن آبی یا طلایی انتخاب چندمنظوره مناسبی است.

تنگستن قرمز بهتر است یا آبی؟

تنگستن قرمز قوس پایدار و ظرفیت جریان بالایی دارد، اما حاوی توریوم است. تنگستن آبی عملکرد مشابهی دارد و غیررادیواکتیو است؛ به همین دلیل در بسیاری از کارگاه‌ها انتخاب ایمن‌تری محسوب می‌شود.

آیا تنگستن سبز برای فولاد مناسب است؟

تنگستن سبز بیشتر برای AC و آلومینیوم و منیزیم استفاده می‌شودایی انتخاب مناسب‌تری جریان DC، معمولاً تنگستن قرمز، آبی یا طلایی انتخاب مناسب‌تری است.

رنگ نارنجی تنگستن به چه معناست؟

رنگ نارنجی معمولاً به تنگستن سریوم‌دار اشاره دارد، اما در برخی سیستم‌های رنگ‌بندی جدید ممکن است رنگ خاکستری برای این نوع استفاده شود. کد روی بسته‌بندی باید بررسی شود.

آیا تنگستن‌های رنگی قابل تیز کردن هستند؟

بله. تنگستن‌های DC معمولاً با نوک مخروطی تیز می‌شوند و تنگستن‌های مناسب AC ممکن است با نوک گرد یا شکل اصلاح‌شده مورد استفاده قرار گیرند. سنگ‌زنی باید در جهت طولی الکترود انجام شود تا خطوط عرضی روی نوک ایجاد نشود.

خرید و قیمت انواع تنگستن جوشکاری

انواع تنگستن جوشکاری با کیفیت بالا و قیمت مناسب از آرکامتال سفارش دهید.

جهت استعلام قیمت  و خرید عمده محصولات با  شماره  09123105881 تماس بگیرید.

برای خرید حضوری  می توانید به آدرس تهران ،حسن آباد، نرسیده به چهار راه سپه بعد از پاساژ فجر پاساژ ماهر طبقه همکف پلاک 4 مراجعه نمایید.